Podstawowym uprawnieniem podatnika podatku od towarów i usług jest prawo do odliczenia VAT naliczonego zapłaconego przy nabyciu towarów i usług związanych z działalnością gospodarczą.

Jest to fundamentalna zasada systemu podatku VAT, którą polski ustawodawca realizuje poprzez art. 86 ust. 1 ustawy o podatku od towarów i usług (dalej: ustawa o VAT). Zgodnie z przywołanym przepisem, w zakresie w jakim towary i usługi są wykorzystywane do wykonywana czynności opodatkowanych, podatnikowi przysługuje prawo do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego.

Przy czym uprawnienie to uzależnione jest od spełnienia przez podatnika:
- zarówno przesłanek pozytywnych, m. in. tego, że dokonane zakupy będą wykorzystywane do wykonywania czynności opodatkowanych,
- jak również nie zaistnienia przesłanek negatywnych, określonych w art. 88 ustawy o VAT.

Skupmy się zatem na jednej z najważniejszych. Zgodnie z art. 88 ust. 4 ustawy o VAT, obniżenia kwoty lub zwrotu różnicy podatku nie stosuje się do podatników, którzy nie są zarejestrowani jako podatnicy VAT czynni.

Z kolei art. 96 ust. 1 ustawy o VAT stanowi, że podmioty prowadzące działalność gospodarczą są obowiązane przed dniem wykonania pierwszej czynności opodatkowanej złożyć naczelnikowi urzędu skarbowego zgłoszenie rejestracyjne (…).

Zatem wydaje się, że dopiero rejestracja umożliwia odliczenie podatku naliczonego jaki wynika z faktur VAT dokumentujących zakupy.

Owszem, ale pamiętać należy, iż z treści art. 88 ust. 4 ustawy o VAT nie wynika, by do nabycia uprawnienia do obniżenia kwoty podatku należnego o kwotę podatku naliczonego koniecznym było posiadanie statusu podatnika VAT czynnego już w momencie otrzymania faktury zakupu.